Pułapki językowe – handout dla uczniów – poziom A2

17-03-2020

Drodzy, dzielni uczniowie z poziomu A2. Chciałabym wam pomóc mówić po polsku w stopniu komunikatywnym. To jest handout, który nie zastąpi wam podręcznika, zeszytu ćwiczeń i notatnika, ale będzie waszą ściągą, z której nieraz skorzystacie.

  1. Pamiętajcie, że rzeczownik (noun) lubi przymiotnik (adjective) – i odwrotnie. Zawsze piszemy ten ładny plecak, ale: ta piękna dziewczyna, to czerwone jabłko.
  2. Czasownik (verb) w czasie przeszłym (past tense) ma dwie formy: męską (masculine), np. zrobiłem, i żeńską (feminine), np. zrobiłam.
  3. Niektóre czasowniki łączą się z konkretnymi przypadkami (cases), np. słuchać (kogo, czego?) muzyki, ale: czytać (co?) książkę.
  4. Zawsze uczymy się dwóch form rzeczowników: mianownika (nominative) i dopełniacza (genetive). Ta druga może np. nie mieć jakichś liter (jak: M. pies – D. psa). Pozostałe zwykle mają taki temat (stem) jak druga forma (np. C. psu, B. psa).
  5. Rzeczowniki w niektórych przypadkach zmieniają głoski. Dlaczego? Samogłoska (vowel) e zmiękcza (soften) spółgłoski (consonants), dlatego trzeba dodać do nich -i- albo wariant miękki (soft), np. d > dzi (wykład, ale: na wykładzie).
  6. Przymiotniki najczęściej kończą się na -i (po k i g), -y, -a i -e, ale te od rzeczowników (denominal adjectives) mają końcówkę -ow-y/-a/-e, np. truskawka > truskawk-ow-y.
  7. W języku polskim nie trzeba dodawać osoby przed czasownikiem (np. ja idę), ponieważ mamy różne formy. Dodajemy ją tylko w 3. osobie liczby pojedynczej (singular), np. ona/on idzie, i mnogiej (plural), np. oni/one idą.
  8. W stopniu wyższym przymiotnika (comparative) najczęściej dodaje się -szy (np. droż-szy), a w stopniu najwyższym (superlative) dodatkowo: naj- (np. naj-droż-szy). Jeśli przymiotnik trudno wymówić, bo miałby za dużo spółgłosek (np. szczupłszy), dodajemy jeszcze -ej- (np. szczupl-ej-szy, naj-szczupl-ej-szy). Pamiętajcie, że samogłoska e zmiękcza (ł > l). Kiedy przymiotnik jest długi (np. interesujący), do formy podstawowej (basic form) dodajemy bardziej/najbardziej (np. bardziej interesujący, najbardziej interesujący), NIE: bardziej/najbardziej interesując-szy).
  9. Czas przeszły (past tense) tworzymy za pomocą -ł- i -am / -em w zależności od rodzaju (gender), np. (z)robi-ł-am, (z)robi-ł-em.
  10. Czas przyszły (future tense) tworzymy za pomocą prefiksów (prefixes), jak z-perfective aspect, np. z-robi-ę, albo: będę / będziesz / będzie / będziemy / będziecie / będą i formy podstawowej czasownika (infinitive) – imperfective aspect), np. będę robić.

 

Miłej nauki! Dziękuję

 

Słowniczek

Drogi – tu: Pl. dear

Dzielni – Pl. brave

Chciałabym – I’d like...

Zastąpić – to substitute

Ściąga –  cheat sheet

Nieraz – sometimes

Skorzystać – to use

Pamiętajcie – remember imperative

I odwrotnie – and vice versa

Łączyć się – to combine

Konkretny – concrete, specific

Jakichś (od jakieś) – any

Pozostałe – remaining

Niektóre – some

Zmieniać – to change

Głoska – sound

Kończyć się na – to end in

Dodać – to add (dodajemy – we add, dodaje się – it is added)

Trudno wymówić – hard to pronounce

Miałby – masc. would have

Za dużo – tu: too many

Tworzyć – to create

Za pomocą – by

W zależności od – depending on

 

Autorka: Klaudia Raflik